100 Günlük Savaş: Küresel Ekonomi Faturası Kabarıyor

Orta Doğu’da patlak veren çatışmaların üzerinden tam 100 gün geçti. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarıyla başlayan gerilim, Hürmüz Boğazı’ndaki arz kesintileriyle enerji piyasalarını altüst etti. Küresel ekonomideki yansımalar ise her geçen gün daha belirgin hale geliyor.

Savaşın ilk günlerinde hisse piyasalarında yaşanan sert satış dalgası, Wall Street’te kısmi toparlanmaya rağmen Avrupa borsalarında devam eden baskıyla dengeleniyor. Teknoloji devleri yapay zeka yatırımları sayesinde S&P 500’ü yeni zirvelere taşırken, enerji maliyetlerindeki artış sanayi ve lojistik sektörlerini olumsuz etkiliyor. Brent petrol fiyatları savaş öncesi seviyelere göre yaklaşık %36, WTI ise %50 civarında yükselmiş durumda. Bu durum, özellikle ithalat bağımlısı ekonomilerde enflasyon baskısını körüklüyor.

Tahvil piyasalarında da oynaklık zirve yaptı. ABD 30 yıllık tahvil faizleri son yılların en yüksek seviyelerine tırmanırken, yatırımcılar enflasyon ve sıkı para politikası beklentilerini fiyatlıyor. Uzmanlar, bu ortamın küresel büyüme üzerinde uzun vadeli baskı oluşturabileceğini belirtiyor. Doğal gaz ve gübre arzındaki aksamalar tarım ve gıda sektörlerini de vurdu; birçok ülkede tedarik zincirleri gerildi.

ABD’de tüketici enflasyonu nisanda yıllık %3,8’e çıkarak üç yılın zirvesini gördü. Avrupa’da enerji krizi derinleşirken, Asya piyasalarında da tedirginlik hakim. Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre, Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik “tarihin en büyük enerji krizlerinden birini” tetikliyor. Kalıcı barışın sağlanamaması durumunda ekonomik kayıpların 700 milyar doları aşabileceği öngörülüyor.

Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkeler de bu süreçten doğrudan etkileniyor. Akaryakıt zamları, taşımacılık maliyetlerindeki artış ve enflasyonist baskı, iç piyasada da yansımalarını gösteriyor. İş dünyası, alternatif enerji rotaları ve stok yönetimi stratejileri geliştirirken, merkez bankaları faiz kararlarında jeopolitik riskleri ön planda tutuyor.