Savaş Ekonomisi: İran Çatışması Küresel Büyümeyi Yavaşlatıyor

2026 yılı, Orta Doğu’daki İran savaşıyla birlikte “savaş ekonomisi” dinamiklerinin küresel arenayı domine ettiği bir döneme dönüştü. Hürmüz Boğazı’nın kapanması ve petrol arzındaki kesintiler, Brent crude fiyatlarını 110-120 dolar bandına taşıyarak enerji şokunu tetikledi. IMF, küresel ekonomik büyüme tahminini yüzde 3,3’ten yüzde 3,1’e düşürürken, OECD de Türkiye’nin 2026 büyüme beklentisini yüzde 3,1 seviyesine revize etti.

Türkiye, uzun sınırları ve enerji ithalat bağımlılığı nedeniyle savaşın doğrudan etkilerini hissediyor. Enerji fiyatlarındaki %50’ye varan artış, cari açığı 40 milyar dolara kadar yükseltebilirken, enflasyon baskısını da artırıyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, savaş sonrası süreçte ortaya çıkabilecek avantajlara odaklandıklarını belirterek savunma sanayii ve lojistik fırsatlarını vurguladı. Orta Koridor gibi projeler ve NATO Ankara Zirvesi (7-8 Temmuz), Türkiye’ye bölgesel tedarik zincirlerinde kritik rol şansı sunuyor.

Küresel ölçekte ise savaş, enflasyonist baskıları kalıcı hale getiriyor ve durgunluk riskini yükseltiyor. Uzmanlar, savunma harcamalarının artmasıyla birlikte “savaş ekonomisi”nin belirli sektörleri (savunma, enerji alternatifsizleri, lojistik) canlandırabileceğini ancak genel büyümeyi frenlediğini belirtiyor. Ukrayna savaşıyla başlayan tedarik zinciri kırılmaları, İran kriziyle birleşince emtia fiyatlarında ve taşıma maliyetlerinde ciddi yükselişlere yol açtı.

Analistler, Türkiye’nin proaktif diplomasi ve savunma sanayii kapasitesiyle bu şokları yönetebileceğini öngörüyor. Ancak uzun süreli çatışma senaryosunda enflasyon, döviz rezervleri ve büyüme üzerinde ağır baskı oluşması kaçınılmaz görünüyor. Ankara’daki NATO Zirvesi’nde savunma harcamalarının %5’e çıkarılması gibi kararlar, hem ittifak içi yük paylaşımını hem de Türkiye ekonomisine yeni dinamikler getirecek.