Rusya’da Savaş Ekonomisi Personel Kıtlığını Derinleştiriyor

Rusya’da Ukrayna ile devam eden savaşın beşinci yılında “savaş ekonomisi” modeli, savunma ve güvenlik harcamalarını rekor seviyelere çıkarırken, ülke genelinde ciddi bir personel kıtlığına yol açıyor. Savunma sanayii üretiminin hız kazanması sivil sektörlerde iş gücü açığını büyütüyor. Düşük işsizlik oranları, sınırlı iş gücü havuzu ve demografik sorunların birleşimiyle Rusya ekonomisi, uzun vadede sürdürülebilirlik baskısı altında kalıyor.

Başbakan Mihail Mişustin’in nisan ayında yaptığı açıklamada, 2032’ye kadar Rus ekonomisinin yaklaşık 12 milyon yeni çalışana ihtiyaç duyacağı belirtilmişti. Bu açıklama, savaş ekonomisinin yarattığı yapısal sorunları bir kez daha gözler önüne seriyor. Ülkede savunma ve güvenlik harcamaları üretimi desteklerken, sivil sektörlerde şirketler nitelikli personel bulmakta büyük zorluk çekiyor. Özellikle imalat, inşaat, lojistik ve teknoloji alanlarında iş gücü eksikliği had safhada.

Uzmanlara göre bu krizin temelinde yalnızca savaş ekonomisi değil, yıllardır devam eden demografik sorunlar, göç dalgaları ve savaş nedeniyle genç nüfusun azalması da yer alıyor. Savaş ekonomisi modelinde devlet, Sovyet sonrası dönemin en yüksek savunma bütçesini ayırırken, sivil ekonominin ihtiyaçları ikinci plana atılıyor. Bu durum, enflasyon baskısı, para politikası sıkılaştırması ve yaptırımların etkisiyle birleşince ekonomik dengeleri zorluyor.

Analistler, savunma sanayiinin büyümesinin kısa vadede GSYİH’yi desteklediğini ancak uzun dönemde iş gücü piyasasını daralttığını vurguluyor. Rusya Merkez Bankası ve Maliye Bakanlığı kaynakları, savunma harcamalarındaki artışın bütçe açığını tehlikeli seviyelere taşıyabileceğini dile getiriyor. Özellikle 2026 bütçesinde savunma sektörü için öngörülen ek finansman ihtiyacı 1,2-1,5 trilyon ruble civarında hesaplanıyor.

Rusya’nın bu yapısal sorunu çözmek için yabancı iş gücü ithali, emeklilik yaşının yeniden düzenlenmesi ve otomasyon yatırımları gibi adımlar attığı biliniyor. Ancak jeopolitik gerilimlerin devam etmesi ve yaptırımların kalıcılığı, bu çabaları sınırlıyor. Savaş ekonomisinin yarattığı personel kıtlığı, sadece Rusya için değil, küresel tedarik zincirleri ve enerji piyasaları açısından da risk oluşturuyor.

Uzun vadede bu modelin sürdürülebilirliği tartışmalı. Ekonomistler, savunma odaklı büyümenin sivil sektörleri ihmal etmesi halinde Rusya’nın genel ekonomik gücünün erozyona uğrayabileceğini belirtiyor. Personel krizi derinleştikçe üretim maliyetleri artıyor, verimlilik düşüyor ve enflasyonist baskılar güçleniyor.